Midden in Kindcentrum De Wegwijzer werkt een klein, toegewijd team intensief samen om een bijzondere groep leerlingen te begeleiden. Het Parelklasteam, bestaande uit Tineke van Akkerveeken, Angelique de Ridder, Amber Schaapveld en Selina Gromic, vormen een hecht team. Iedere week staan zij klaar voor een groep kinderen die zowel in regulier als speciaal onderwijs hun plek vinden: de Parelklas.
Tineke werkt al jarenlang in de klas en zag het concept vanaf de eerste jaren groeien. Angelique begon als kleuterleerkracht en stapte na een periode van ziektevervanging definitief over. Ze volgde de Master SEN (Special Educational Needs) om haar expertise verder te verdiepen. Samen brengen zij een schat aan ervaring, warmte en vakmanschap. “We kennen de kinderen door en door,” zegt Tineke. “Je ziet ze echt opgroeien.”
Een klas tussen twee werelden
De Parelklas telt 10 tot 14 leerlingen van vier tot dertien jaar. Het is een diverse groep: leeftijd, ontwikkeling, ondersteuningsbehoefte en draagkracht verschillen. Sommige kinderen hebben het syndroom van Down, anderen een ontwikkelingsachterstand en daarbij bijvoorbeeld autisme.
Toch is het geen onderdeel van een aparte school of speciaal onderwijs. De Parelklas maakt namelijk deel uit van het reguliere kindcentrum. Het team biedt een veilige basis, structuur en individuele aandacht, terwijl de kinderen altijd verbonden blijven met het gewone schoolleven. “Regulier waar het kan, speciaal waar het nodig is,” legt Angelique uit. “Kinderen spelen mee met hun reguliere klasgenoten, eten soms samen, gymmen of knutselen. En kinderen uit de reguliere groepen komen hier ook spelen. Het mengt heel natuurlijk.”
Soms gaan leerlingen naar hun integratieklas, de reguliere groep met leeftijdsgenoten waar ze aansluiten voor activiteiten. Zo blijven ze onderdeel van het schoolleven, terwijl ze tegelijk de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben.
Hoe de Parelklas ontstond
Het idee voor de Parelklas ontstond ruim vóór de Wet Passend Onderwijs. De directeur vroeg zich af hoe de school kinderen kon begeleiden voor wie regulier onderwijs niet voldoende was, maar die ook niet volledig op hun plek waren in het speciaal onderwijs.
Met twee leerlingen die baat zouden hebben bij een aangepaste setting werd contact gelegd met ZML-school De Bodde. Samen ontwikkelden ze een pilot: één klas binnen De Wegwijzer, gedraaid door een leerkracht van De Bodde, waarin kinderen met extra ondersteuningsbehoeften konden blijven deelnemen aan het schoolleven.
“Dat was het begin,” vertelt Angelique. “We begonnen met vijf leerlingen. Inmiddels is het een vaste voorziening binnen de school. Iedereen kent de Parelklas als onderdeel van wie we zijn.”
Hoe ziet de Parelklas eruit?
De klas straalt rust en overzicht uit. Leerlingen kennen elkaar vaak al jaren en vormen een hechte groep. Oudere kinderen helpen jongere kinderen, routines en regels zijn duidelijk, en leerkrachten werken in duo’s voor continuïteit.
Het lokaal ligt centraal in het gebouw, zodat leerlingen gemakkelijk naar hun integratieklas kunnen lopen, mee kunnen met buitenspelen, of opgehaald kunnen worden voor andere activiteiten. “Toen we tijdelijk in een uithoek zaten, merkte je dat kinderen minder aansluiting hadden,” vertelt Angelique. “Nu we centraal zitten, hoort iedereen er echt bij.”
De dag begint rustig. De eerste kinderen komen met de taxi binnen en kiezen een busybox, een kistje met materialen en spelletjes om zelfstandig mee bezig te zijn, of lezen een boekje tot iedereen aanwezig is. Daarna start de kring, waarin leerlingen bijvoorbeeld terugblikken op het weekend via een besloten Facebookpagina waar ouders foto’s plaatsen. Dit helpt kinderen met beperkte woordenschat of spraak om zich uit te drukken.
Vervolgens start het individuele leren. Elke leerling werkt op eigen niveau en tempo aan persoonlijke doelen, met behulp van mappen of mandjesmaterialen. Het Parelklasteam loopt intussen rond voor één-op-één begeleiding. Die intensieve aandacht is iets wat in een reguliere groep vaak niet te organiseren is. Herhaling en variatie in aanpak staan centraal. Tijdens de bloktijd, drie vaste momenten per dag, krijgen leerlingen gerichte één-op-één-instructie, volledig afgestemd op wat zij nodig hebben. Bijvoorbeeld rekenen op kleuter- of groep 4-niveau.
Het individuele Ontwikkelingsperspectiefplan (OPP) vormt de leidraad. Het planbord helpt kinderen plannen en keuzes maken: ze selecteren fotokaartjes met het materiaal dat ze tijdens zelfstandig werken gebruiken. “In het begin moeten ze dat leren,” zegt Tineke. “Maar het is prachtig om te zien hoe zelfstandig ze uiteindelijk worden.”
In de middag is er ruimte voor creatieve activiteiten, spel of uitstapjes naar de bibliotheek. De sfeer blijft ontspannen en positief. “Laatst gingen we gewoon Sinterklaasliedjes zingen omdat iedereen daar zin in heeft,” zegt Angelique.
Hoe komt een kind in de Parelklas terecht?
Aanmeldingen lopen via Plein013 of verwijzingen van andere scholen. Ouders komen eerst kijken, daarna volgen drie proefdagen. Tijdens deze periode observeert het team samen met de intern begeleider van de school hoe het kind reageert op prikkels, of integratie in reguliere activiteiten lukt, of het leerbaar is en of de ondersteuningsbehoefte binnen de klas past. “We moeten zorgvuldig beslissen,” legt Tineke uit. “We hebben een beperkt aantal plekken, en de klas moet voor ieder kind werkbaar blijven.”
Soms is de Parelklas een tussenstap richting speciaal onderwijs, soms biedt het een plek waar kinderen jarenlang kunnen blijven tot ze naar voortgezet speciaal onderwijs of praktijkgericht voortgezet onderwijs gaan. Ouders waarderen die langdurige betrokkenheid enorm. “Je bouwt echt iets op,” zegt Tineke.
Samenwerking binnen en buiten de school
Het team werkt nauw samen met logopedisten, fysiotherapeuten, ergotherapeuten en schoolmaatschappelijk werk. Ook is er contact met SO-scholen zoals De Bodde voor instroom- en uitstroomoverleg. Binnen De Wegwijzer komen leerkrachten makkelijk binnenlopen met vragen of ideeën, en kinderen vinden elkaar steeds vaker om samen te spelen of leren.
De impact: kleine momenten, grote groei
Het team koestert bijzondere verhalen. Zo is er een meisje dat jarenlang verlegen was, maar dankzij voorspelbaarheid en structuur helemaal opbloeide. Een jongen die moeite had met regels, doet nu actief mee tijdens buitenspelen dankzij begeleiding van City-trainers. Dat zijn kinderen uit de bovenbouw die opgeleid zijn om op het schoolplein te helpen bij spelbegeleiding, sociale vaardigheden en het creëren van rust in de groep. Een andere leerling praatte eerst door zijn autisme niet, maar leerde zichzelf de Engelse taal en gebruikt die nu vol trots als communicatiemiddel, omdat dit hem een veiliger gevoel geeft.
Ouders noemen de Parelklas een “warm bad”: ze voelen zich gezien, gehoord en gesteund. Oud-leerlingen komen vaak terug om een praatje te maken of om koekjes te brengen. “Dat zijn de mooiste momenten,” zegt Angelique. “Dan weet je dat deze klas echt een thuis was voor hen.”
Een plek waar iedereen meetelt
De Parelklas is een onmisbaar onderdeel van De Wegwijzer. Het is een plek waar onderwijs, zorg, structuur en warmte samenkomen. Kinderen leren op hun eigen tempo en staan tegelijk midden in het schoolleven. Ze worden gezien als volwaardige leerlingen, met hun eigen talenten, uitdagingen en verhalen.
“Het is voor ons soms hard werken,” zegt Tineke, “maar het is ook het mooiste werk dat er is.”